Oorzaken van productiviteitsverlies en verzuim

Productiviteitsverlies en verzuim kunnen communicerende vaten zijn. Voordat een werknemer zich ziek meldt, is de productiviteit meestal al een tijdje aan het dalen. Tenminste, als er sprake is van verzuim door psychosociale klachten. Werken aan productiviteitsverbetering kan dus ook een manier zijn om verzuim te voorkomen. Maar daarvoor moeten we wel de oorzaken aanpakken en niet aan symptoombestrijding doen, meent Michelle den Besten, eigenaar en directeur van de Dare Academy.

 

Organisaties kunnen hun productiviteit met twintig procent verhogen, voornamelijk door de vele herhalingen en het tijdsverlies tegen te gaan in hun werkwijze. Minstens zo belangrijk is echter dat werknemers geapprecieerd worden voor hun aandeel in de prestaties van de organisatie. Wie niet gezien wordt door de leiding en de collega’s kan blinde vlekken ontwikkelen voor zijn of haar eigen denken en handelen.

 

Dicht de productiviteitslekken

In dienstverlenende organisaties met een sterke vergadercultuur is het heel gewoon dat elke werkdag begint met een herhaling van de vorige. “Managers plannen al hun uren vol met werkoverleg en praten de dag door,” zegt Michelle den Besten. “Tijdens veel van die vergaderingen wordt eerst uitvoerig doorgenomen wat de vorige keer is afgesproken. Dat levert natuurlijk niets op. 

Er is ook een ander hardnekkig fenomeen; we geven gebruikelijk promotie op basis van overcapaciteit. Jij bent een goede verpleegkundige, dus je kunt ook je collega’s aansturen. Jij kunt goed aansturen, dus je kunt ook nog wel dit project leiden. Dat gaat goed tot die persoon zijn limiet bereikt. Want managementvaardigheden maakten geen deel uit van de Mbo of Hbo opleiding die hij of zij volgde. In die studie werd vooral geleerd goed voor anderen te zorgen, niet voor jezelf, en dat laatste wreekt zich op een bepaald moment.”

‘Recht’ op verzuim

De lemniscaat, het symbool voor de wisselwerking tussen tegengestelde krachten, lijkt ook van toepassing op verzuim en productiviteit. Michelle den Besten wijst er op dat een 100% productieve organisatie een illusie is: “Er zal en moet altijd ruimte zijn voor in-productiviteit, voor lummelen, grapjes maken en rondhangen, omdat uit deze momenten ook de beste ideeën voortkomen. 

 

Soms kan in-productiviteit echter doorslaan waardoor het tijdverlies kan oplopen tot wel 40% – in wat ik de onzin en het gezwets noem.” Wanneer de onzin gecombineerd wordt met een gevoel van onderwaardering kan dat leiden tot verzuim, maar ook tot het merkwaardige fenomeen dat de werknemer meent ‘recht’ te hebben op ziektetijd. Reinout Slee noemt het voorbeeld van een werknemer die zich tijdens de eerste fase van de coronapandemie uit de naad werkte om alle projecten in goede banen te leiden. “Nadat hij zich ziek had gemeld bleek dat er drie collega’s nodig waren om zijn prestatie te evenaren. De leiding had het echter altijd maar doodgewoon gevonden en dus vondt hij dat hij recht had op ziekteverzuim, op ik-tijd. Dit fenomeen van ‘ik-tijd’ zie je ook geregeld in reintegratietrajecten. Hoewel begrijpelijk is een verzuimtraject geen vakantie waar je recht op hebt. Het is meer het recht om te werken aan herstel en inzetbaarheid.

Negatieve denk- en gedragspatronen

Werken aan productiviteitsverbetering is dus indirect werken aan verzuimpreventie. Waardering voor elkaars inzet is van groot belang op de werkvloer, maar evengoed moet de individuele werknemer zich bewust zijn van zijn eigen invloed. De collega die meent het ‘toch nooit goed te kunnen doen’ zoekt bevestiging van dit vooroordeel, de medewerker die juist denkt ‘te goed te zijn voor dit werk’ echter ook. Negatieve denk- en gedragspatronen zijn een grote oorzaak van productiviteitsverlies net als vergaderfetisjisme met herhalingsdwang. Management en werkvloer hebben een gelijkwaardig aandeel in het dichten van de productiviteitslekken en het afbreken van de uitputting die eindigt in verzuim.

 

Wil je snel minder verzuim?

Plan dan online een afspraak in of download het GRATIS e-book over de 7 oorzaken van te hoog verzuim.

Scroll naar top
Bureau Werkwaarde draait op SYS PlatformSYS Platform - Websites voor coaches